Ο Άγιος Γρηγόριος επίσκοπος Νύσσης της Μικράς Ασίας γεννήθηκε στη Νεοκαισάρεια του Πόντου γύρω στο 335 μ. Χ και ήταν ο νεότερος αδελφός του Μεγάλου Βασιλείου. Η οικογένεια του, που στο σύνολό της στόλισε το αγιολόγιο της Εκκλησίας μας, ήταν διαπρεπείς. Το γεγονός αυτό έδωσε τη δυνατότητα στον Βασίλειο να σπουδάσει δίπλα σε φημισμένους δασκάλους της εποχής εκείνης και τη γνώση αυτή να την μεταλαμπαδεύσει στον αδελφό του Γρηγόριο, στην μητέρα του Εμμέλεια και στην αδελφή του Μακρίνα. Ο Γρηγόριος κατέστη πιστός μελετητής των επιστημών της εποχής αναπτύσσοντας σχέσεις, όπως φαίνεται από την αλληλογραφία του, με τους μεγάλους διδασκάλους της ρητορικής, όπως τον διάσημο σοφιστή Λιβάνιο. Νους δραστήριος και ακούραστος θιασώτης της φιλοσοφίας, ο μικρότερος αδελφός του Βασιλείου εντρύφησε στον Πλάτωνα και στα λοιπά φιλοσοφικά ρεύματα της εποχής του με κύριό του μέλημα την μελέτη της Αγίας Γραφής. Στο έργο του Γρηγορίου μπορεί να απαντήσει κανείς την σύμπλευση της φιλοσοφίας με την Θεολογία. Μιας φιλοσοφίας που λειτουργεί επικουρικά στην Θεολογία και εκφράζεται ως γέννημα αυτής.